Pri Mastodon kaj Fediverse

Pri Mastodon kaj Fediverse

Unua artikolo de la kategorio “Provŝanĝi”, mi opinias ke prezenti sencentralizitaj sociaj retoj (kiel Mastodon) boniĝas komencon. Antaŭ, du vortoj (fakte pli) :
La celo ĉi tie ne estas prezenti detale la teknologion malantaŭ la Fediverse (mi ne scias sufiĉe por tio), sed fari vulgarigitan prezenton. Do kredeble estos ankaŭ ŝparvojoj, precipe pro miaj lingvaj limigoj.

Mastodon aŭ pli bona Twitter

Masotdon logo

Se vi jam vizitis ĉi tiun blogon, eble vi vidis la maldekstran ikonon (ĉe la fundo de la ĉefpaĝo aŭ artikolo). Ĉi tio estas Mastodon, kio povus esti priskribita kiel malcentra Twitter. Fakte, Mastodon estas libera alternativo al Twitter : ĝia kodo atingeblas per unu sola klako kaj ĉiu povas starigi sian propran servilon per sia propra komunumo kaj siaj propraj reguloj.

Ĝi iom rapidas (tro), do mi klarigos. Kiam vi uzas Twitter-on, vi povas afiŝi mesaĝojn, dividi afiŝojn de aliaj, krei hashtag-ojn, paroli kun specifa persono, unuvorte mikroblogadas. Tamen, vi povas babilas kun Twitter-homoj nur. Jen la plej granda diferenco kun Mastodon.

Mastodon estas malcentralita, kion signifas, ke la socia reto ne estas administrata de unu sola servilo … sed pluraj. Fakte, kiel mi diris antaŭ, ĉiu povas krei sian propran servilon (nomatan petskribon) per siaj propraj reguloj, ĝia temo, ĝia komunumo … Mallonge, vidu ĝin kiel eta Twitter. Nun imagu multajn Twitteretojn konektitajn inter aliajn (ĉiam kun propraj reguloj, subjektoj kaj eble lingvoj) kaj vi obteni Mastodon. La “magio” ĉi tie estas en la interago inter la instancoj. Estas ja eble komenti aŭ sekvi homojn el aliaj instancoj, el siaj propraj. Mallonga video-prezento helpos vin asimili ĉion :

Subtekstoj haveblaj en Esperanto

Resume : Mastodon estas sencentra kaj funkcias en malsemaj instancoj. Instancoj, kreitaj de uzantoj de Mastodon, ke ĉiuj rajtas aliĝi sekvante ĉi tiujn gustojn. Eblas sekvi personon el alia petskribo, sciante, ke la instancoj mem ankaŭ povas sekvi petskribojn (tiel kreante instancan nodon). Se ĉi tio sonas revolucia, ĝi ne estas. Fakte temas pli pri reveno al la fontoj: tiu de la Arpaneto. Al la fino, la reto de retoj estis desegnita por funkcii kun maŝinoj konektitaj inter ili.

Fediverse, pli flekseblaj sociaj interagoj

La mondo ŝanĝiĝis, tamen nenio malhelpas nin provi provigi ĝisdatigi la “malnovajn” sistemojn. Jen kie Fediverse envenas. Se Mastodon estas ilo por mikroblogado dividita en Instanco; vidi ĝin kiel unu el la servoj ofertitaj de Fediverse.

Logo de Fediverse

Fediverse, kofrovorto miksante “federacion” kaj “universon” kaj gurpigi sufiĉe granda federacio de serviloj formantaj socian reton kies ĉefa celo estas mikroblogado (dividado de mallongaj publikaj mesaĝoj). Ĝi estas kunmetita de heterogenaj sociaj retaj servoj, kiuj ĉiuj dependas de norma aro de protokoloj (Dankon al Vikipedio).

Prenu ankoraŭ pli signifan reprezentadon. Do imaginu ke vi uzas Facebook kaj vi povas ankaŭ interagi kun homoj de Instagram aŭ Twitter, same vi povas komenti Youtube-video kun iu ajn el ĉi tiuj sociaj retoj. Tion la Fediverse povas proponi al vi.

Ekzistas multaj (multaj) servoj ekvivalentaj al Facebook (Diaspora), Twitter (Mastodon, Misskey), Instagram (PixelFed), YouTube (Peertube), Reddit (Lemmy) … Ĉiuj (aŭ preskaŭ) povas interagi inter ili, ĉar uzante la saman lingvon: ActivityPub. Vi povas vidi Fediverse kiel la Esperanto de la sociaj retoj. Krom, ekzistas aplikaĵo Fediverse (nun pagenda) uzebla el la petskriboj de Mastodon, Diasporo aŭ Peertube (la aliaj mi ne certas, samtempe, mi ne provis).
Koncerne la nombron de uzantoj, ni klare estas sub iliaj centraj modeloj … sed ĉu vere ĝi estas difekto?

Mia opinio

La Fediverse ne ŝajnigas kompari kaj eĉ malpli egali sin Facebook aŭ Twitter, sed ofertas malsaman sperton, pli intiman kaj koncentritan pri interagoj inter samuloj. Mastodon (per ekzemplo) estas konstruita ĉirkaŭ komunumoj, kiuj povas esti specialaj retoj ĉirkaŭ temoj, kiujn vi ĝuas. Ni ne bezonas, ke ĉiuj niaj amikoj estu tie por trovi interesajn homojn aŭ utilan enhavon. Ĉi tie, kvalito estas preferita ol kvanto. Persone, mi preferas sekvi la fadenon de miaj eldonaĵoj (kaj tiu de aliaj) sen senti min superfortita de ondo de “retweet” kaj reagoj. Se kompreneble vi zorgas pri via “influo”, tiam Mastodon kaj pli larĝe la Fediverso malmulte interesas.
Tial se mi gvidus krei videojn, mia elekto estus antaŭ ĉio ĉe Peertube.

Neniuj subtitoloj esperanto ĉi-foje, pardonu.

Krom, esperantistaj amikoj, sciu, ke ekzistas (evidente) esperantista instanco Mastodon. Estas pli da 300 homoj kaj, estante en Fediverse, eblas interagi kun aliaj korpoj aŭ homoj de aliaj servoj. Fakte, Esperanto estas unu el la interfacaj lingvoj haveblaj en plej multaj servoj de Fediverse 😉
Resume, ĉi tie municio ekas regi viajn personajn datumojn interrete kaj uzi unu aŭ plurajn sociajn retojn sen premo.

Lasu komenton ... aŭ admiru (Un commentaire ?)

%d blogantoj ŝatas tiun ĉi: